Czyste Powietrze z nowymi zasadami. Od 20 lipca łatwiej o dotację i dłuższy czas na prace

Już od 20 lipca 2026 r. w programie Czyste Powietrze zaczną obowiązywać zmiany, które mają ułatwić dostęp do dotacji, zwiększyć wsparcie na termomodernizację i wydłużyć czas na realizację części inwestycji.

Jak podkreśla NFOŚiGW, pakiet ułatwień ma odpowiedzieć na sygnały płynące od mieszkańców i gmin, a jednocześnie utrzymać nacisk na bezpieczeństwo beneficjentów oraz jakość wykonanych prac. W programie, który od lat wspiera wymianę źródeł ciepła i ocieplanie domów, dotychczas zawarto już 971 tys. umów, a wypłaty sięgnęły prawie 22 mld zł.

Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia. Priorytetem pozostaje dla nas bezpieczeństwo beneficjentów i jakość wykonywanych prac, tak by program rzeczywiście przyczyniał się do podnoszenia jakości życia i nie narażał na wysokie rachunki

Dorota Zawadzka‐Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW

Łatwiejszy start dla części właścicieli domów

Jedną z najważniejszych zmian jest poluzowanie zasad wejścia do programu dla wybranych właścicieli nieruchomości. Do tej pory standardowo wymagano, by nieruchomość była w posiadaniu wnioskodawcy przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku. Po zmianach pojawią się dodatkowe wyjątki od tej reguły.

Z nowych zasad skorzystają także osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele posiadający ją od co najmniej roku, jeśli kupili przynajmniej 50 proc. udziałów albo otrzymali je w darowiźnie od rodziców lub dziadków. W praktyce oznacza to szerszy dostęp do wsparcia m.in. dla nowych właścicieli starszych domów wymagających termomodernizacji.

• nowe wyjątki od zasady 3 lat własności,
• możliwość udziału po zasiedzeniu nieruchomości,
• szansa dla osób z co najmniej rocznym stażem własności przy zakupie lub darowiźnie udziałów od rodziny.

Większe pieniądze i więcej czasu na inwestycje

Od 20 lipca wzrosną maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na część prac termomodernizacyjnych. O 10 proc. podniesione zostaną limity dotyczące ocieplenia ścian i innych przegród budowlanych, a także wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. NFOŚiGW tłumaczy tę decyzję wzrostem kosztów realizacji inwestycji.

Nowe stawki zostały oparte na analizie danych GUS, ofert rynkowych oraz kosztów wynikających z wypłaconych i bieżących wniosków o płatność. W najwyższym poziomie dofinansowania limity mają wynieść m.in. do 275 zł/m² przy ociepleniu ścian, do 1320 zł/m² przy stolarce okiennej i do 2750 zł/m² przy stolarce drzwiowej. Analogiczne podwyżki obejmą także podstawowy i podwyższony poziom wsparcia.

Zmieni się również czas na rozliczenie inwestycji finansowanych zaliczką. Beneficjenci korzystający z prefinansowania będą mieli na wykonanie prac nie 120, lecz 180 dni. Z tej samej zasady skorzystają też osoby, które mają już podpisane umowy w naborze od 31 marca 2025 r., choć w ich przypadku konieczna będzie zmiana umowy.

Łatwiejsze rozliczenia i zmiany w rodzaju wspieranego ogrzewania

Pakiet zmian obejmuje też uproszczenia w dokumentowaniu wykonanych prac. Potwierdzenie trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale także osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. To rozwiązanie ma przyspieszyć rozliczanie inwestycji.

W programie pojawi się również możliwość przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD). Doprecyzowane zostaną także zasady uzyskania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.

Istotna zmiana dotyczy też źródeł ciepła. Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. NFOŚiGW wskazuje, że chodzi o skoncentrowanie pieniędzy publicznych na rozwiązaniach najbardziej efektywnych energetycznie i ekologicznie.

1. beneficjent korzystający z prefinansowania będzie miał 180 dni na realizację prac objętych zaliczką,
2. potwierdzenia robót wystawi szersza grupa uprawnionych specjalistów,
3. po 2026 r. wsparcie dla ogrzewania elektrycznego będzie ograniczone do pomp ciepła.

Co pozostaje bez zmian i dlaczego to ważne dla mieszkańców

Nowe ułatwienia nie oznaczają odejścia od zasad wprowadzonych w reformie obowiązującej od 31 marca 2025 r. Nadal wymagany będzie obowiązkowy audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej. Bez zmian pozostaną też system operatorów, limity kosztów kwalifikowanych, zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”, brak dofinansowania kotłów gazowych oraz dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.

Znaczenie tych zmian jest szczególnie widoczne z perspektywy lokalnych społeczności. Program Czyste Powietrze działa w gminach, gdzie mieszkańcy mierzą się z kosztami modernizacji domów, starymi piecami i wysokimi rachunkami za ogrzewanie. Dzięki sieci ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tys. gmin-operatorów wsparcie trafia bezpośrednio do osób, które chcą wymienić źródło ciepła albo poprawić efektywność energetyczną budynków.

Program pozostaje największym w historii Polski narzędziem wspierającym termomodernizację domów jednorodzinnych. Do tej pory wymieniono w nim ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, podpisano już 53 tys. umów w nowej odsłonie programu obowiązującej od 31 marca 2025 r., a budżet obecnej edycji wynosi 10 mld zł. Pełna dokumentacja wdrożeniowa ma zostać opublikowana 20 lipca 2026 r.

Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy pakiet ułatwień. Pamiętajmy, że Czyste Powietrze to nie tylko statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo beneficjentów to fundament naszego programu

Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW

Zmiany mają wejść w życie w połowie lipca i objąć zarówno nowych wnioskodawców, jak i część osób, które już mają podpisane umowy. To oznacza, że wielu mieszkańców będzie mogło szybciej przejść przez formalności i dłużej realizować roboty, które poprawiają komfort życia i ograniczają straty energii w domach. Informacje przekazał Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.