Józef Englich

Działacz gospodarczy i społeczny, prawnik, minister skarbu
14.01.1874 22.12.1924 Śrem

Biografia

Józef Englich urodził się w Śremie jako syn nauczyciela gimnazjalnego Gustawa i Stanisławy z Michałowskich. Ukończył gimnazjum w Gdańsku, a studia prawnicze odbył w Berlinie, Monachium, Wrocławiu i Królewcu; uzyskał tytuł doktora praw i podjął pracę w sądzie w Koronowie. W 1901 r. zdał egzamin asesorski i przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie został sędzią, a następnie adwokatem.

Od 1909 r. publikował w Poradniku dla Spółek wyjaśnienia dotyczące prawnych aspektów funkcjonowania spółdzielni i doradzał ks. Piotrowi Wawrzyniakowi. Rok później wraz z Sewerynem Samulskim i Antonim Seydą założyli Związek Fabrykantów na Rzeszę Niemiecką w Poznaniu, który miał zrzeszać polskich przemysłowców Wielkopolski. W 1911 r. przeniósł się do Poznania i wszedł w skład dyrekcji Banku Związku Spółek Zarobkowych.

W 1915 r. doprowadził do powstania Spółki dla Popierania Przemysłu, która gromadziła środki na wspieranie powstawania nowoczesnych zakładów przemysłowych. Englich, będąc prezesem banku, finansował powstanie pięciu nowych przedsiębiorstw w Wielkopolsce oraz podwyższył kapitał akcyjny Zakładów H. Cegielskiego w Poznaniu. Bank otworzył także filię w Warszawie; w wyniku ewakuacji Rosjan stał się najpotężniejszą instytucją kredytową na ziemiach polskich.

W latach 1913–1914 pełnił funkcję redaktora naczelnego organu spółki Fabrykant. Pod koniec I wojny światowej Englich został powołany do randze ministra skarbu w gabinecie Radę Regencyjną Józefa Świeżyńskiego i następnie objął stanowisko ministra skarbu w rządzie Ignacego Jana Paderewskiego. Jego priorytetem było ograniczenie deficytu budżetowego poprzez pożyczki zagraniczne i wewnętrzne oraz wprowadzenie podatku dochodowego na terenach zaboru rosyjskiego, a ostatecznie opierał dochody na podatkach pośrednich i monopolu skarbowym.

Po ustąpieniu z ministerstwa w 1919 r. powrócił do Banku Związku Spółek Zarobkowych w Poznaniu; w 1920 r. został prezesem dyrekcji, a w maju 1922 r. prezesem rady nadzorczej. Pod jego kierownictwem bank rozwinął sieć oddziałów, w tym w Paryżu i Nowym Jorku. Englich zasiadał także w radach licznych spółek i współtworzył Towarzystwo Żeglugi Morskiej Orzeł Biały (jego statkowi nadano nazwę Józef Englich). Zasiadał w władzach Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów, a także był radnym miasta Poznania w latach 1922–1925.

Zmarł 22 grudnia 1924 r. Został pochowany na Cmentarzu św. Marcina w Poznaniu. Jego grób prawdopodobnie uległ likwidacji podczas II wojny światowej; upamiętniono go symbolicznie na grobie rodzinnym w Gdyni-Orłowie.

Życie prywatne: żoną była Melania z domu Kantak; mieli pięcioro dzieci: Janina (ur. 1902), Wiesława (ur. 1904), Danuta (ur. 1915), Rocha (ur. 1908, zm. 1911) i Bogdan (ur. 1912).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył Związek Fabrykantów na Rzeszę Niemiecką w Poznaniu (1910), zrzeszający polskich przemysłowców Wielkopolski.
Zainicjował i kierował Spółką dla Popierania Przemysłu (1915), gromadzącą środki na rozwój nowoczesnych zakładów.
Sfinansował powstanie pięciu nowych przedsiębiorstw w Wielkopolsce oraz podwyższył kapitał Zakładów H. Cegielskiego w Poznaniu.
Pod jego kierownictwem Bank Związku Spółek Zarobkowych rozwinął sieć, otwierając oddziały w Paryżu i Nowym Jorku; stał się kluczową instytucją kredytową na ziemiach polskich.
Sprawował urząd ministra skarbu w rządzie Ignacego Jana Paderewskiego (1918–1919) i brał udział w kształtowaniu podstaw finansów państwa.

Ciekawostki

Towarzystwo Żeglugi Morskiej Orzeł Biały nadało nazwę statkowi 'Józef Englich'.
Podczas II wojny światowej grobowiec jego rodziny został zlikwidowany, a pamięć o nim upamiętniono na cmentarzu w Gdyni-Orłowie.
Bank otwarł nowe oddziały za granicą, rozszerzając działalność na Paryż i Nowy Jork.

Udostępnij